Năm 2024 kết thúc với một loạt trận đấu lịch sử trong làng cờ vua thế giới, khi đại kiện tướng Ding Liren, hiện tại là vua cờ thế giới đến từ Trung Quốc, đối đầu với đại kiện tướng Gukesh D, một thiên tài trẻ tuổi đến từ Ấn Độ. Trận đấu không chỉ đơn thuần là cuộc tranh ngôi vua cờ mà còn là một cột mốc đáng chú ý khi Gukesh chỉ mới 18 tuổi, là người thách thức trẻ nhất trong lịch sử với hy vọng mang lại luồng gió mới cho làng cờ vua. Loạt trận này kéo dài 14 ván, với mỗi trận đấu đều mang những căng thẳng, sự bất ngờ và những giây phút kịch tính, khiến người hâm mộ không thể rời mắt. Bài viết này sẽ phân tích những diễn biến chính trong ván đấu đầu tiên, nơi mà chiến thuật, sự chính xác, không khoan nhượng đều được phô diễn một cách rõ nét.

Trong trận 1, Gukesh đã khởi đầu với nước đi 1.e4, vẫn là nước đi quen thuộc nhưng mạnh mẽ và đầy quyết đoán.

 

1.e4 e6 2. d4 d5 3. Nc3 Nf6 4. e5 Nfd7 5. f4 c5 6.Nce2

Đen đáp lại bằng khai cuộc Pháp. Đây là một quyết định thú vị, bởi Ding đã lâu không sử dụng khai cuộc này trong một thời gian dài, điều này khiến cho trận đấu càng thêm phần bất ngờ.

Tới nước thứ 6, trắng thực hiện một nước đi khá kỳ lạ: Mã lùi về ô e2. Đây là một nước đi không thường thấy trong các khai cuộc cổ điển, khi mà thông thường, kỳ thủ cầm quân trắng sẽ bố trí Mã tại ô f3 và đưa Tượng ra ô e3 để củng cố phòng thủ cho Tốt d4. Tuy nhiên, với việc đưa Mã về e2, có lẽ Gukesh đang có ý đồ phát triển Tốt c3 để duy trì một cấu trúc vững chắc và an toàn tại khu vực trung tâm, đồng thời mở đường cho các quân khác có thể dễ dàng phát triển sau này.

 

 

6…Nc6 7. c3 a5 8. Nf3 a4 9.Be3 Be7

Ding mất 26 phút để suy nghĩ cho nước đẩy Tốt a5, một khoảng thời gian không ngắn. Thay vì phát triển Hậu lên b6, một nước đi khá tự nhiên để gây áp lực lên Tốt d4 của đối thủ, anh lại quyết định chọn nước a5, sau đó tiếp tục đẩy Tốt xuống a4. Đây là một nước đi có sự đầu tư về thời gian, nhằm chiếm lĩnh không gian ở cánh Hậu của đối phương. Với việc đẩy Tốt a4, Ding đang chuẩn bị một cơ sở để tấn công vào ô b2, đồng thời làm suy yếu Tốt c3 của đối phương.

 

10. g4 Qa5 11. Bg2 a3 12.b3 cxd4 13.b4 Qc7 14.Nexd4

Tại nước thứ 10, Gukesh dâng Tốt g4, một nước đi mà máy tính đánh giá là không thực sự tối ưu, bởi trắng không có cấu trúc tốt mạnh mẽ như ở cánh Hậu. Nhưng nước đi này lại hé lộ một kế hoạch rõ ràng của Gukesh: tấn công vào cánh vua của đối phương.

Đến nước thứ 11, Gukesh đã dành 20 phút để suy nghĩ cho nước phát triển Tượng lên g2. Thông thường, nước đi tự nhiên ở đây sẽ là a3, nhằm ngăn chặn sự tiến công của Tốt đen. Tuy nhiên, Gukesh lại quyết định phát triển Tượng, chấp nhận để cho Ding thực hiện được kế hoạch đẩy Tốt a3, mục đích là để làm suy yếu Tốt c3 của trắng.

Tới nước thứ 13, Gukesh tiếp tục thể hiện sự khéo léo khi thực hiện nước b4, một nước đi Tốt nhằm bắt Hậu đen. Sau đó, anh ăn Mã lên Tốt, khiến cho trắng có một chút ưu thế nhỏ so với đen.

 

14… Nb6 15. O-O Nc4 16. Bf2 Bd7

Mặc dù b4 trước đó là một nước đi sáng tạo, nhưng nó vô tình để lộ một điểm yếu chiến lược tại ô c4. Như một kỳ thủ nhạy bén, Ding ngay lập tức điều Mã tới, chiếm đóng vị trí quan trọng này.

17. Qe2 Nxd4 18. Nxd4 Nb2 19. Qe3 Rc8 20. Rac1 Qc4

Ding đưa Mã đến b2 để nhường chỗ cho Hậu di chuyển đến c4, đồng thời tạo áp lực lên Tốt c3 và a2 của Trắng. Điều này buộc Gukesh phải tìm cách bảo vệ Tốt yếu này, bên cạnh đó ý tưởng tấn công cánh vua của anh đang bị hạn chế dần.

 

 

21. f5 Qd3 22. Qe1 Bg5 23. Rc2 Rc4

Ở nước thứ 21, Ding nhận ra ý đồ tấn công Vua của đối thủ nên không vội ăn Tốt a2. Thay vào đó, anh chọn đi Hậu d3 nhằm chủ động trao đổi Hậu. Trắng lùi Hậu về e1, nhưng đây là nước không hay, khiến cho thế cờ lúc này hoàn toàn có lợi cho Đen. Nhân cơ hội đó, Đen nhanh chóng khai thác một đường chéo lý tưởng để đưa Tượng vào chiếm không gian, đồng thời nước Xe c4 với mục tiêu bắt Mã và giành lợi thế về quân số.

 

23. Rc2 Rc4 24. h4 Bf4 25. Qb1 Rxc3 26. Rxc3 Qxc3

Trắng đã để lộ quá nhiều điểm yếu, tạo cơ hội cho Đen khai thác. Tốt c3 là quân đầu tiên buộc phải hy sinh, và Ding ngày càng củng cố lợi thế. Với thế trận vượt trội, anh đang tiến gần hơn đến chiến thắng đầu tiên trong loạt trận tranh ngôi vua cờ.

 

27. fxe6 fxe6 28.Ne2 Qxe5 29. Nxf4 Qxf4

Ở thời điểm hiện tại, Đen đang dẫn trước về quân số với 2 Tốt, nhưng vẫn tồn tại một điểm yếu quan trọng: Vua chưa kịp nhập thành và vẫn ở trung tâm. Đây là cơ hội để Trắng chủ động gây sức ép, tận dụng sự thiếu an toàn của Vua Đen để tấn công, buộc Đen phải tìm cách phòng thủ chính xác nếu không muốn đánh mất lợi thế.

 

30. Qc2 Qc4 31. Qd2 O-O 32. Bd4 Nd3 33. Qe3 Rxf1+ 34.Bxf1

Thế trận sẽ thuận lợi hơn cho trắng nếu Gukesh phát triển Tượng đến c5 trước khi lên Hậu c2. Khi Tượng đặt chân vào c5, Trắng có thể ngay lập tức đe dọa ô f8 của Đen, tạo áp lực lớn hơn và quan trọng hơn hết đó là không cho đen nhập thành. Dù Hậu c2 vẫn là một nước đi không tệ, nhưng Ding đã rất khôn ngoan khi chủ động đổi Hậu, đưa ván đấu về tàn cuộc, nơi anh có lợi thế hơn.

Thật bất ngờ khi Đen quyết định nhập thành ở nước thứ 31, trong khi hầu hết các đại kiện tướng đều khuyến khích chúng ta nên nhập thành sớm ngay từ khai cuộc để đảm bảo an toàn cho Vua.

Đến nước thứ 34, Đen chủ động đổi Xe với Trắng, càng củng cố lợi thế và tiến gần hơn đến chiến thắng.

 

34.Bxf1 e5 35. Bxe5 Qxg4+ 36. Bg2 Bf5 37. Bg3 Be4 38. Kh2 h6 39. Bh3 Qd1

Nước thứ 39 của Gukesh chỉ là nước bắt Hậu thông thường. Nhưng điều đặc biệt ở đây là Gukesh chỉ còn 4 giây để đi và tới nước thứ 40, cả hai bên sẽ được cộng thêm 30 phút trên đồng hồ. Lúc này Ding chạy Hậu vào ô d1 nhằm đe doạ chiếu hết ở ô h1.

 

40. Bd6 Qc2+ 41. Kg3 Qxa2 42. Be6+ Kh8 0-1

Đến đây, trắng đầu hàng. Không còn một chút hy vọng gì cho Gukesh, ta thấy rằng quân của Đen đang có những vị trí rất thuận lợi và sẵn sàng dâng Tốt thông cột a xuống phong cấp.

Ván đấu đầu tiên thể hiện rõ sự tính toán chặt chẽ và kinh nghiệm của Ding trong những thời điểm quan trọng. Anh không chỉ tận dụng tốt lợi thế các ô yếu của đối phương mà còn khéo léo đổi quân để chuyển về tàn cuộc có lợi. Dù Gukesh có một số cơ hội phản công, nhưng việc lựa chọn những nước đi chưa tối ưu đã khiến anh rơi vào thế bất lợi và dẫn đến thua cuộc.

 

                                                                                                                Ngọc Hiếu