Đây là tình huống rất thường gặp với người mới học chơi cờ khi còn một Hậu (hoặc có chốt phong cấp thành Hậu) trong khi chốt còn lại của đối phương đã tiến đến hàng kế cuối.

I.  Vua bên yếu không kiểm soát ô phong cấp

Để chiến thắng, bên mạnh nhanh chóng dùng Hậu chiếm ô phong cấp rồi đưa Vua đến hỗ trợ Hậu bắt chốt đối phương. Sau đó là phương pháp chiếu bí Vua đơn độc với một Hậu đã được học ở quyển Chinh phục thế giới cờ vua – Căn bản.

Ví dụ 1:

Đến lượt Trắng.

Trắng dễ dàng giành chiến thắng:

1.Hb6 Ve2 2.Hg1 Vf3 3.Hd4 Vg3 4.Ve3 Vh3 5.Vf3+- và Trắng bắt được chốt Đen.

II. Vua bên yếu kiểm soát ô phong cấp

Khi Vua bên yếu đã kiếm soát ô phong cấp, cuộc chiến sẽ khó khăn hơn khi bên mạnh phải dùng Hậu di chuyển khéo léo để ép Vua bên yếu đứng chắn trước mặt chốt sắp phong cấp rồi mang Vua bên mạnh đến gần.

Tuy nhiên, không phải trường hợp nào cũng đảm bảo cho bên mạnh chiến thắng. Chúng ta có hai trường hợp:

·        Chốt trung tâm và chốt cột Mã

·        Chốt cột Xe và chốt cột Tượng

   A.  Chốt trung tâm và chốt cột Mã

Nếu bên mạnh chơi đúng cách, họ sẽ giành chiến thắng.

Ví dụ 2:

Đến lượt Đen.

Đen di chuyển Hậu một cách khéo léo như sau:

1...Hg7 2.Vd8 Hf6 3.Vd7 Hf7 4.Vd8 Hd5+ 5.Vc8 He6+ 6.Vd8 Hd6+ 7.Ve8 và Vua Trắng buộc phải đứng trước mặt chốt.

Đây là cơ hội cho Vua Đen tiến gần đến chốt Trắng 7…Vd4 8.Vf7 Hd7 9.Vf8 Hf5+ 10.Vg7 He6 11.Vf8 Hf6+ 12.Ve8 Vua Đen lại có cơ hội tiến đến chốt Trắng

12…Vd5 13.Vd7 Hf7 14.Vd8 Vd6 15.e8/H Hc7#

  B.  Chốt cột Xe và chốt cột Tượng

Trong trường hợp này, Vua bên yếu sẽ tận dụng thế hết nước đi để gỡ hòa.

Ví dụ 3:

Đến lượt Trắng.

Trắng vẫn di chuyển Hậu để ép Vua Đen đứng chắn trước mặt chốt theo cách trên:

1.Hb5+ Vc1 2.Hc4+ Vb2 3.Hb4+ Vc1 4.Ha3+ Vb1 5.Hb3+ Va1 6.Vd6 Hòa do hết nước đi.

Tương tự cho trường hợp chốt cột Tượng.

Ví dụ 4:

Đến lượt Đen

Đen đã dồn ép được Vua Trắng và:

1...Hb6+ 2.Va8 (Vua Trắng không cần phải giữ chốt) vì 2…Hxc7 và hòa cờ do hết nước đi.

Chú ý: Bên mạnh vẫn có thể chiến thắng nếu Vua của họ đứng đủ gần so với chốt đối phương. Để giành chiến thắng, Vua bên mạnh phải đứng xa nhất (so với chốt đối phương) là những ô màu xanh trong các hình sau.

·        Đối với chốt cột Xe:

·        Đối với chốt cột Tượng:

Ví dụ 5:

Đến lượt Trắng đi

Trắng chiến thắng như sau:

1.He1+ Vb2 2.Hd2+ Vb1 3.Vc4 a1H 4.Vb3 .Đen đã có được Hậu nhưng không thể thoát khỏi chiếu bí.

Bài tập

Hãy giúp bên mạnh chiến thắng trong các thế cờ sau:

Trắng đi trước

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

Đen đi trước

 Huấn luyện viên cờ vua Quốc gia QUÁCH PHƯƠNG MINH